Το φαινόμενο της λασποβροχής

Το φαινόμενο της λασποβροχής. Με απλά λόγια είναι ένα φαινόμενο μεταφοράς σκόνης από τις ερήμους. Μη σου τύχει και έχεις πλύνει το αυτοκίνητο…

--- Γράφει η Αννίτα Φασιανού για το www.stasinews.gr ---

Ναι λοιπόν ήρθε η Άνοιξη, αλλά μαζί της έφερε όχι τον κούκο, αλλά πολλή σκόνη. Πρόκειται για ένα συνηθισμένο για τις μέρες μας φαινόμενο. Μάλιστα σε πρόσφατη, μελέτη του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Αστεροσκοπείου Αθηνών είχε αποδειχθεί μεταξύ άλλων, το ότι το μέγιστο της συχνότητας μεταφοράς σκόνης παρατηρείται την άνοιξη, λιγότερο το φθινόπωρο, ενώ αρκετά σπανιότερα το φαινόμενο συμβαίνει μέσα  στο καλοκαίρι.

Κάποτε τη θεωρούσαν «ματωμένη βροχή» . Οι λασποβροχές από τη Σαχάρα που μας επισκέπτονται κάθε άνοιξη δεν είναι μηνύματα των Θεών όπως πίστευαν οι Αρχαίοι.

Η λεγόμενη «λασποβροχή» -που προκύπτει από τα σύννεφα σκόνης, τα οποία φθάνουν στην Ελλάδα από τις ερήμους της Αφρικής- έπεσε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Ο μηχανισμός μεταφοράς της σκόνης από τις ερήμους της Αφρικής προς την Ελλάδα έχει να κάνει καθαρά με τις μετεωρολογικές συνθήκες. Κυρίως στην εποχή της άνοιξης, αναπτύσσονται συγκεκριμένα κυκλωνικά συστήματα στη βόρειο Αφρική (κυκλώνες Σαράφ - Sharav), τα οποία δρουν ως «ανεμιστήρες» πάνω από τις ερήμους, σηκώνουν τη σκόνη και την εκσφενδονίζουν με δύναμη προς τον βορρά. Με αποτέλεσμα όλα αυτά τα στρώματα να μεταφέρονται και πάνω από τον δικό μας ουρανό. Στην Ελλάδα αντιλαμβανόμαστε το φαινόμενο, όταν έχουμε νοτιάδες.

Ιδανικές μετεωρολογικές συνθήκες για τη μεταφορά σκόνης από την Αφρική στη Μεσόγειο αποτελεί ένα βαρομετρικό χαμηλό σαχαρικής προέλευσης που κινείται από τα δυτικά προς τα ανατολικά, μπροστά από το οποίο επικρατούν νότιοι άνεμοι, που στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου είναι γνωστοί με το όνομα Σιρόκο.

Οταν η σκόνη μιας περιοχής είναι εμπλουτισμένη σε συγκεκριμένα οξείδια του σιδήρου, π.χ. αιματίτης, τότε έχει ένα έντονο κόκκινο χρώμα.

Τα σύννεφα της σκόνης ταξιδεύουν σε ύψη που φθάνουν τα 5 - 6 χιλιόμετρα.

Οι βασικές διαδρομές που ακολουθούν είναι τρεις: κατευθείαν από τον νότο περνώντας πάνω από την Αίγυπτο, από νοτιοδυτικά περνώντας πάνω από την ευρύτερη περιοχή της Τυνησίας, και από τη βορειοδυτική Αφρική, αφού διανύσει μια διαδρομή πάνω από τη Μεσόγειο.

Η αρχαία λασποβροχή

Ο καθηγητής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Αντριου Γκούντι, θεωρεί ότι η πρώτη αναφορά στο φαινόμενο της λασποβροχής με μεταφορά σκόνης από τη Σαχάρα στον ελληνικό χώρο πρέπει να αποδοθεί στον Ομηρο. Γίνεται πράγματι λόγος στην Ιλιάδα για «ματωμένες σταγόνες» που έριξε ο Δίας για να εκδικηθεί το σκοτωμό του Σαρπηδόνα, ενός από τους γιους του, από τον Πάτροκλο.

Πρόκειται για τους στίχους 458-460 της Ραψωδίας Π της Ιλιάδας. Παραθέτουμε το πρωτότυπο:

«Ως έφατ', ουδ' απίθησε πατήρ ανδρών τε θεών τε
Αιματοέσσας δε ψιάδας κατέχευεν έραζε
Παίδα φίλον τιμών».

Και στη μετάφραση Καζαντζάκη-Κακριδή:
«Είπε, κι ο κύρης των αθάνατων και των θνητών το δέχτη,
και ματερές ψιχάλες έριξε στο χώμα, να τιμήσει
τον ακριβό το γιο του θέλοντας».

Αυτές λοιπόν τις «ματερές ψιχάλες» κατά τη μετάφραση Καζαντζάκη Κακριδή, ή «αιματωμένες ρανίδες» κατά τον Ιάκωβο Πολυλά ή και «ματωμένες ψιχάλες» κατά τον Αλέξανδρο Πάλλη ερμηνεύει ως μεταφορά σκόνης από την έρημο ο Γκούντι.

Το ενδιαφέρον είναι ότι την ίδια ακριβώς έκφραση («αιματοέσσας ψιάδας») συναντούμε και στην «Ασπίδα του Ηρακλή» του Ησιόδου (Εργα και Ημέρες, Θεογονία, 385). Μάλιστα η λέξη ψιάς (σταγόνα) απαντάται μόνο αυτές τις δύο φορές στην αρχαία γραμματεία, σύμφωνα με το λεξικό των Liddell και Scott.

Δείτε περισσότερα στο βίντεο:

https://youtu.be/OtlC5vyAsWE

Πηγές: ethnos.gr , iospress.gr, wikipedia.com